Άλλες Ονομασίες
Συνώνυμα
Triturus vulgaris schmidtleri
Tαξινόμηση Σαύρα της Σκύρου, Podarcis gaigeae
Ομοταξία: Ερπετά > Τάξη: Λεπιδωτά > Υπόταξη: Σαύρια > Οικογένεια: Lacertidae > Γένος: Podarcis
Υποείδη στην Ελλάδα:
Φερώνυμο υποείδος (Podarcis gaigeae gaigeae): Σκύρος και δορυφορικές νησίδες.
Podarcis gaigeae weigandi (Gruber & Schultze-Westrum, 1971): Πιπέρι.
Εξάπλωση στην Ελλάδα
Ενδημικό είδος. Σκύρος και γύρω νησίδες, νησίδα Πιπέρι.
Περιγραφή
Μέγιστο μήκος σώματος έως 6 cm, με ουρά να φτάνει περίπου το διπλάσιο μήκος. Οι πληθυσμοί ορισμένων νησίδων παρουσιάζουν «γιγαντισμό» και εκεί το μέγιστο μήκος σώματος μπορεί να φτάσει τα 8,5 cm. Τα αρσενικά γίνονται πιο μεγάλα από τα θηλυκά, με αναλογικά πιο λεπτό σώμα και πιο μεγάλο κεφάλι. Παρουσιάζει σχετική ποικιλομορφία σε σχέδια και χρώματα. Τυπικά (και πιο συχνά) η ράχη είναι πράσινη από τον λαιμό έως το ύψος των πίσω άκρων, το μέτωπο καφέ, οι πλευρές σκούρο καφέ με ανοιχτόχρωμες κηλίδες (ενίοτε με μια λευκή γραμμή κατά μήκος) και ο λαιμός λευκός, πράσινος ή κίτρινος. Συνήθως δύο ανοιχτόχρωμες γραμμές διατρέχουν το σώμα πλευροραχιαία, στις οποίες ακουμπούν καφέ-μαύρα στίγματα στην πλευρά της ράχης. Συνήθως επίσης μια καφέ-μαύρη λεπτή γραμμή διατρέχει το μέσο της ράχης από το λαιμό έως τη βάση της ουράς. Τα αρσενικά τυπικά εμφανίζουν γαλάζιες-μπλε κηλίδες στις πλευρές πάνω από τα μπροστινά άκρα και κατά μήκος των πλευρών στο ύψος της κοιλιάς, κατά την αναπαραγωγική περίοδο. Σπανιότερα μπορεί οι πλευρές να είναι και αυτές πράσινες, ή ακόμα και να απουσιάζει εντελώς το πράσινο χρώμα, ή/και τα σκούρα στίγματα, ή/και οι γραμμώσεις, κτλ., συνδυασμοί που οδηγούν σε σχετικά μεγάλη ποικιλία χρωματικών φαινοτύπων. Δεν μπορεί όμως να συγχυστεί με άλλα είδη του γένους καθώς είναι ο μόνος εκπρόσωπος του γένους στις περιοχές που απαντά.
Φωτογραφίες είδους
(Σημαντικό: Ο χρωματισμός μπορεί να ποικίλει αρκετά μεταξύ των ατόμων του είδους, ή να διαφέρει μεταξύ των ανήλικων και των ενήλικων ζώων. Κάντε κλικ στις εικόνες για περισσότερες πληροφορίες).
Βιότοπος / Ενδιαίτημα
Απαντά σε σχετική ποικιλία ενδιαιτημάτων, τόσο σε σημεία με υγρασία, νερό και πλούσια βλάστηση, όσο και σε πιο ξηρά σημεία, σε θαμνώδεις και βραχώδεις εκτάσεις και σε αμμοθίνες.
Βιολογία / Συμπεριφορά
Ημερόβια σαύρα που αποφεύγει τις πολύ υψηλές θερμοκρασίες των μεσημεριών του καλοκαιριού. Δραστηριοποιείται σχεδόν όλο τον χρόνο, ακόμα και τον χειμώνα στις ζεστές ηλιόλουστες ημέρες. Κυρίως εδαφόβια σαύρα αλλά σκαρφαλώνει συχνά σε θάμνους, βράχους και πετρότοιχους. Έχει τη δυνατότητα να κόβει την ουρά κατά βούληση, όταν συλληφθεί από θηρευτή (αυτοτομία). Σε αυτή την περίπτωση η κομμένη ουρά ξεκινά να κινείται σπασμωδικά, κάτι που μπορεί να αποσπάσει την προσοχή του θηρευτή και να δώσει χρόνο στο ζώο να δραπετεύσει. Η ουρά έχει τη δυνατότητα αναγέννησης μετά το κόψιμο. Ζευγαρώνει την άνοιξη και στις αρχές του καλοκαιριού και τα θηλυκά γεννούν 1-5 αυγά, συνήθως δύο φορές το χρόνο. Τα αυγά εκκολάπτονται μετά από έναν περίπου μήνα.
Διατροφή
Τρέφεται με όλων των ειδών τα ασπόνδυλα (μικρά γαστερόποδα, σκουλήκια, έντομα, αράχνες, κτλ.) σε μέγεθος που μπορεί να καταπιεί, αλλά μπορεί να επιδοθεί και σε κανιβαλισμό, ειδικά στις νησίδες.
Δηλητήριο / Τοξίνες
Δεν διαθέτει, όπως άλλωστε και όλες οι σαύρες της Ευρώπης. Εντελώς ακίνδυνο ερπετό.
Απειλές / Πιέσεις
Η υποβάθμιση και η καταστροφή των ενδιαιτημάτων λόγω οικιστικής, τουριστικής, βιομηχανικής και αγρο-κτηνοτροφικής ανάπτυξης ή ρύπανσης, οι δρόμοι, οι πυρκαγιές και οι αδέσποτες γάτες, είναι οι κύριες απειλές και πιέσεις του είδους.
Καθεστώς κινδύνου
Αξιολογείται ως είδος Χαμηλού Κινδύνου (LC) στην Κόκκινη Λίστα της IUCN (2024) και στο Κόκκινο Βιβλίο των Απειλούμενων Ζώων της Ελλάδας.
Καθεστώς προστασίας
Προστατεύεται από:
α) τη Σύμβαση της Βέρνης (Παράρτημα II)
Βιβλιογραφικές αναφορές στο κείμενο
1. Bowles, P. (2024). Podarcis gaigeae. The IUCN Red List of Threatened Species 2024: e.T61547A137855287. Σαύρα της Σκύρου, Podarcis gaigeae
Κάλεσμα αρσενικών:
Καθεστώς Κινδύνου:
Καθεστώς Προστασίας:
Μύθος ή… πραγματικότητα; Οι μύθοι για τα ερπετά και τα αμφίβια στην Ελλάδα είναι τόσοι πολλοί, που θα μπορούσαν να γεμίσουν τις σελίδες ενός ολόκληρου
Πώς να ξεχωρίζεις τις οχιές από τα ακίνδυνα φίδια της Ελλάδας Στην Ελλάδα υπάρχουν συνολικά 23 είδη φιδιών και 6 είδη άποδων σαυρών που μοιάζουν
Μην αιχμαλωτίζεις χελώνες από τη φύση! Οι χελώνες είναι για τους περισσότερους τα πιο συμπαθητικά ερπετά. Αυτή η φιλική τους όψη όμως, σε συνδυασμό με
Ποια τα δηλητηριώδη ερπετά στην Ελλάδα; Στην Ελλάδα μπορεί κανείς να συναντήσει περισσότερα από 70 είδη ερπετών! Από αυτά, μόνο 7 είναι δηλητηριώδη και
Οικολόγοι που αμολάνε… φίδια! Δεν υπάρχει ούτε ένας κάτοικος της χώρας μας σήμερα που να μην έχει ακούσει, έστω και μία φορά χαρακτηριστικά, ότι «οι
Πώς να κρατήσω τα φίδια μακριά από το σπίτι; Παρ’ όλο που τα περισσότερα φίδια στη χώρα μας είναι ακίνδυνα, οι περισσότεροι άνθρωποι λόγω άγνοιας
by Sofia Tazoglou
