Άλλες Ονομασίες
Πηδοβάτραχος, Σβελτοβάτραχος, Δαλματοβάτραχος
Συνώνυμα
Triturus vulgaris schmidtleri
Tαξινόμηση Ευκίνητος Βάτραχος, Rana dalmatina
Ομοταξία: Αμφίβια > Τάξη: Άνουρα > Οικογένεια: Ranidae > Γένος: Rana
Υποείδη στην Ελλάδα: Μονοτυπικό (χωρίς υποείδη).
Εξάπλωση στην Ελλάδα
Ηπειρωτική Ελλάδα, Πελοπόννησος, Θάσος, Κέρκυρα, Λευκάδα. Πιθανόν να υπάρχει και στην Εύβοια.
Περιγραφή
Ολικό μήκος έως και 9cm, συνήθως μικρότερο. Τα θηλυκά είναι μεγαλύτερα από τα αρσενικά στο τελικό τους μέγεθος. Βασικό ραχιαίο χρώμα καφέ ανοιχτό, όμοιο με των πεσμένων φύλλων, με σκούρες καφέ μπάρες στα πίσω άκρα. Συνήθως φέρει σκούρο σχέδιο σχήματος Λ στη ράχη και σπανιότερα άλλα σχέδια. Μία σκούρη καφέ ταινία ενώνει το μάτι με την άκρη του στόματος. Ρύγχος μακρύ και οξύληκτο. Τυμπανική μεμβράνη ευδιάκριτη και μεγάλη, περίπου στη διάμετρο του ματιού. Λαιμός λευκός, χωρίς σχέδια. Πολύ μακριά πόδια και κομψό σώμα με ευδιάκριτες πλευροραχιαίες πτυχές. Ενίοτε κίντρινο χρώμα στη βουβωνική περιοχή. Φυλετικός διμορφισμός: τα αρσενικά σχηματίζουν σκούρους συζευκτικούς τύλους στα δάχτυλα κατά την περίοδο της αναπαραγωγής. Δεν υπάρχουν φωνητικοί σάκοι.
Φωτογραφίες είδους
(Σημαντικό: Ο χρωματισμός μπορεί να ποικίλει αρκετά μεταξύ των ατόμων του είδους, ή να διαφέρει μεταξύ των ανήλικων και των ενήλικων ζώων. Κάντε κλικ στις εικόνες για περισσότερες πληροφορίες).
Βιότοπος / Ενδιαίτημα
Απαντά σε σχετική ποικιλία ενδιαιτημάτων, όπως παράκτιους υγρότοπους, δάση κωνοφόρων/φυλλοβόλων και λιβάδια, παρουσία στάσιμων ή ελαφρώς ρέοντων νερών (για την αναπαραγωγή), από το ύψος της θάλασσας έως και τα 2100 μέτρα υψόμετρο.
Βιολογία / Συμπεριφορά
Πολύ ευκίνητος με μακριά πίσω άκρα που τον βοηθούν να πηδά έως και 2 μέτρα μακριά. Ζει εκτός νερού, εκτός από την περίοδο της αναπαραγωγής. Η περίοδος της αναπαραγωγής ξεκινά πολύ νωρίς, κατά τις πρώτες ζεστές ημέρες του χειμώνα, σχεδόν ταυτόχρονα με τον Χωματόφρυνο, με τον οποίο συνήθως μοιράζονται τις ίδιες θέσεις αναπαραγωγής. Στην αναπαραγωγική περίοδο τα αρσενικά μπαίνουν στο νερό και κοάζουν με ένα πολύ χαμηλό σε ένταση κοασμό, για να προσελκύσουν τα θηλυκά για ζευγάρωμα. Αγκαλιάζουν τα θηλυκά και γονιμοποιούν τα αυγά τους καθώς αυτά εξέρχονται από την κλοάκη του θηλυκού μέσα στο νερό. Τα θηλυκά γεννούν μια συστάδα που περιέχει έως και 2000 αυγά κολλημένα σε σχήμα μπάλας. Ο Ευκίνητος βάτραχος ενηλικιώνεται κατά το 2ο-3ο έτος της ηλικίας του και ζει έως και 8 χρόνια.
Διατροφή
Τρέφεται με όλων των ειδών τα ασπόνδυλα (μικρά γαστερόποδα, σκουλήκια, έντομα, κτλ.) σε μέγεθος που μπορεί να καταπιεί.
Δηλητήριο / Τοξίνες
Δεν διαθέτει.
Απειλές / Πιέσεις
Υποβάθμιση και καταστροφή των βιοτόπων του είδους λόγω οικιστικής, τουριστικής, βιομηχανικής και αγρο-κτηνοτροφικής ανάπτυξης, ρύπανση ή/και αποξήρανση των επιφανειακών υδάτων που χρησιμοποιούνται ως θέσεις αναπαραγωγής, εισαγωγή ξενικών ειδών (κυρίως ψαριών και νεροχελώνων), κλιματική αλλαγή, ξενικά παθογόνα, δρόμοι και αδέσποτες γάτες και σκύλοι, είναι οι κύριες απειλές και πιέσεις του είδους.
Καθεστώς κινδύνου
Αξιολογείται ως είδος Χαμηλού Κινδύνου (LC) στην Κόκκινη Λίστα της IUCN (2023) και στον Κόκκινο Κατάλογο των Απειλούμενων Ζώων της Ελλάδας (2023).
Καθεστώς προστασίας
Προστατεύεται από:
α) την Κοινοτική Οδηγία 92/43/ΕΟΚ (Παράρτημα IV)
β) το Προεδρικό Διάταγμα υπ’αρ.67 (ΦΕΚ 23/Α/30-1-81, Πίνακας Β’)
γ) τη Σύμβαση της Βέρνης (Παράρτημα II)
Βιβλιογραφικές αναφορές στο κείμενο
1. IUCN SSC Amphibian Specialist Group (2023). Rana dalmatina. The IUCN Red List of Threatened Species 2023: e.T58584A89705029.
2. Toli, E.A. (2023). Rana dalmatina. The Greek Red List of Threatened Species. Available at redlist.necca.gov.gr. Ευκίνητος Βάτραχος, Rana dalmatina
Κάλεσμα αρσενικών:
Καθεστώς Κινδύνου:
Καθεστώς Προστασίας:
Απειλές μολυσματικών ασθενειών για τα αμφίβια στην Ελλάδα: Ευρήματα και οδηγίες βιοασφάλειας και απολύμανσης Ο χυτριδιομύκητας Batrachochytrium είναι μύκητας με ασιατική προέλευση που προσβάλλει
Μύθος ή… πραγματικότητα; Οι μύθοι για τα ερπετά και τα αμφίβια στην Ελλάδα είναι τόσοι πολλοί, που θα μπορούσαν να γεμίσουν τις σελίδες ενός
Ποια τα δηλητηριώδη ερπετά στην Ελλάδα; Στην Ελλάδα μπορεί κανείς να συναντήσει περισσότερα από 70 είδη ερπετών! Από αυτά, μόνο 7 είναι δηλητηριώδη και
Πόσο ωφέλιμα είναι τα ερπετά και τα αμφίβια για τον άνθρωπο; Συχνά τίθεται το ερώτημα του πόσο ωφέλιμο για εμάς μπορεί να είναι ένα συγκεκριμένο
by Sofia Tazoglou
