Γραικοβάτραχος

Rana graeca Boulenger, 1891

Άλλες Ονομασίες

Ρυακοβάτραχος, Ελληνοβάτραχος, Ελληνικός Βάτραχος

Συνώνυμα

Triturus vulgaris schmidtleri

Tαξινόμηση Γραικοβάτραχος, Rana graeca

Ομοταξία: Αμφίβια > Τάξη: Άνουρα > Οικογένεια: Ranidae > Γένος: Rana

Υποείδη στην Ελλάδα: Μονοτυπικό (χωρίς υποείδη).

 

Εξάπλωση στην Ελλάδα

Ηπειρωτική Ελλάδα, Πελοπόννησος, Εύβοια, Θάσος.

 

Περιγραφή

Ολικό μήκος έως 9 cm, συνήθως  μικρότερο. Αρκετά μεγάλη ποικιλομορφία σε γήινα χρώματα στον ραχιαίο χρωματισμό, από μπεζ, καφέ, σκούρο γκρι, σταχτί, ακόμα και κόκκινο, με ή χωρίς ανοιχτά ή σκούρα σχέδια. Συνήθως φέρει σκούρες μπάρες στα άκρα. Ενίοτε φέρει δυσδιάκριτο σχέδιο σε σχήμα Λ στη ράχη. Ρύγχος κοντό και στρογγυλεμένο. Μία σκούρη καφέ ταινία ενώνει το μάτι με την άκρη του στόματος. Τυμπανική μεμβράνη δυσδιάκριτη και σε διάμετρο εμφανώς μικρότερη από αυτή του ματιού. Η πλευροραχιαία πτυχή είναι άτονη και συνήθως διακοπτόμενη. Ο λαιμός έχει σχέδια σκούρου καφέ χρώματος και μια λευκή γραμμή διατρέχει τον λαιμό κεντρικά. Πιο πλαδαρό και πλατύ σώμα από του Ευκίνητου Βάτραχου. Δεν έχει φωνητικό σάκο.

Φωτογραφίες είδους

(Σημαντικό: Ο χρωματισμός μπορεί να ποικίλει αρκετά μεταξύ των ατόμων του είδους, ή να διαφέρει μεταξύ των ανήλικων και των ενήλικων ζώων. Κάντε κλικ στις εικόνες για περισσότερες πληροφορίες).

Βιότοπος / Ενδιαίτημα

Προτιμά δάση και αλπικά λιβάδια που διατρέχονται από ρέματα ή ποτάμια. Παραδόξως στην Πελοπόννησο ξεκινά να απαντά από χαμηλότερα υψόμετρα (από 50 μέτρα) σε σχέση με την υπόλοιπη χώρα. Φτάνει έως και τα 2200 μέτρα υψόμετρο (π.χ. όρος Γράμμος).

 

Βιολογία / Συμπεριφορά

Ζει πάντα κοντά σε φρέσκο, ελαφρώς τρεχούμενο νερό ή ορεινά ποτάμια. Συνήθως ξεκουράζεται επάνω σε πέτρες και κορμούς μέσα και δίπλα σε ρεματιές και πηδάει αμέσως μέσα στο νερό όταν νιώσει απειλή. Η περίοδος της αναπαραγωγής ξεκινά νωρίς, ανάλογα και με το υψόμετρο και τις κλιματικές συνθήκες κάθε έτους. Στην αναπαραγωγική περίοδο τα αρσενικά μπαίνουν στο νερό και κοάζουν με ένα πολύ χαμηλό σε ένταση κοασμό, για να προσελκύσουν τα θηλυκά για ζευγάρωμα. Αγκαλιάζουν τα θηλυκά και γονιμοποιούν τα αυγά τους καθώς αυτά εξέρχονται από την κλοάκη του θηλυκού μέσα στο νερό. Τα θηλυκά γεννούν μερικές μικρές σχετικά συστάδες που περιέχουν έως και 500 αυγά κολλημένα σε σχήμα μπάλας. Συνολικά μπορεί να γεννήσουν έως και 2000 αυγά. Μπορεί να ζήσει έως 10 χρόνια. Αν αρπαχτεί μπορεί να πάρει αμυντική στάση κατεβάζοντας το κεφάλι κάτω και καλύπτοντας τα μάτια με τα μπροστινά άκρα (Jablonski et al. 2019).

 

Διατροφή

Τρέφεται με όλων των ειδών τα ασπόνδυλα (μικρά γαστερόποδα, σκουλήκια, έντομα, κτλ.) σε μέγεθος που μπορεί να καταπιεί.

 

Δηλητήριο / Τοξίνες

Δεν διαθέτει.

 

 

Απειλές / Πιέσεις

Υποβάθμιση και καταστροφή των βιοτόπων του είδους λόγω οικιστικής, τουριστικής, βιομηχανικής και αγρο-κτηνοτροφικής ανάπτυξης, ρύπανση ή/και αποξήρανση των επιφανειακών υδάτων που χρησιμοποιούνται ως θέσεις αναπαραγωγής, κλιματική αλλαγή, ξενικά παθογόνα, δρόμοι και αδέσποτες γάτες και σκύλοι, είναι οι κύριες απειλές και πιέσεις του είδους.

 

Καθεστώς κινδύνου

Αξιολογείται ως είδος Χαμηλού Κινδύνου (LC) στην Κόκκινη Λίστα της IUCN (2024) και στο Κόκκινο Κατάλογο των Απειλούμενων Ζώων της Ελλάδας (2023).

 

Καθεστώς προστασίας

Προστατεύεται από:

α) την Κοινοτική Οδηγία 92/43/ΕΟΚ (Παράρτημα IV)

β) το Προεδρικό Διάταγμα υπ’αρ.67 (ΦΕΚ 23/Α/30-1-81, Πίνακας Β’)

γ) τη Σύμβαση της Βέρνης (Παράρτημα III)

 

 

Βιβλιογραφικές αναφορές στο κείμενο

1. Jablonski, D., Tzoras, E., Drakopoulos, P. (2019). Defensive behaviour in Rana graeca. The Herpetological Bulletin 147: 19-20.

2. Crnobrnja-Isailović, J., Jablonski, D. & Lymberakis, P. (2024). Rana graeca. The IUCN Red List of Threatened Species 2024: e.T58605A229005415.

3. Toli, E.A. (2023). Rana graeca. The Greek Red List of Threatened Species. Available at redlist.necca.gov.gr. Γραικοβάτραχος, Rana graeca

Συγγενικά είδη:

Βουνοβάτραχος, Rana temporaria - ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΡΠΕΤΟΠΑΝΙΔΑ - herpetofauna.gr - Ολικό μήκος έως και 11 cm, συνήθως μικρότερο. Βασικό ...
Ευκίνητος Βάτραχος, Rana dalmatina - ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΡΠΕΤΟΠΑΝΙΔΑ - herpetofauna.gr - Ολικό μήκος έως και 9cm, συνήθως μικρότερ...

Σχετικά Άρθρα:

Απειλές μολυσματικών ασθενειών για τα αμφίβια στην Ελλάδα: Ευρήματα και οδηγίες βιοασφάλειας και απολύμανσης
Articles

Απειλές μολυσματικών ασθενειών για τα αμφίβια στην Ελλάδα: Ευρήματα και οδηγίες βιοασφάλειας και απολύμανσης

Απειλές μολυσματικών ασθενειών για τα αμφίβια στην Ελλάδα: Ευρήματα και οδηγίες βιοασφάλειας και απολύμανσης   Ο χυτριδιομύκητας Batrachochytrium είναι μύκητας με ασιατική προέλευση που προσβάλλει

Read More »
Μύθος ή... πραγματικότητα; - Ελληνική Ερπετοπανίδα - 2025
Articles

Μύθος ή… πραγματικότητα;

Μύθος ή… πραγματικότητα;   Οι μύθοι για τα ερπετά και τα αμφίβια στην Ελλάδα είναι τόσοι πολλοί, που θα μπορούσαν να γεμίσουν τις σελίδες ενός

Read More »